Αγαπητοί Συνάδελφοι,
Μεταφέροντας σας την εμπειρία μας από τη συμμετοχή μας στο Διεθνές Συνέδριο του BIPAR, το οποίο έλαβε χώρα στις 11,12 & 13 Ιουνίου 2008 στο Βερολίνο, σας παρουσιάζουμε στοιχεία και συμπεράσματα που προέκυψαν κατά τη διάρκεια διεξαγωγής του.
Τα βασικά θέματα του συνεδρίου ήταν :
C Εναρμόνιση – Υλοποίηση οδηγίας IMD στα κράτη μέλη της Ε.Ε. – Αναθεώρηση της
C Νέα οδηγία Solvency II
C Θέματα φορολόγησης (εφαρμογή ΦΠΑ)
C Υποκατάστατα προϊόντα επενδύσεων Unit Linked, συνταξιοδοτικά σχέδια
C Ασφάλεια και Σύνταξη στην Ευρωπαϊκή Ένωση
C Debate επί των αρχών της ασφαλιστικής βιομηχανίας αναφορικά με το θέμα της διαφάνειας των προμηθειών (Transparency) και το θέμα σύγκρουσης συμφερόντων (conflict of interest).
C Παρουσίαση στοιχείων από διάφορες εθνικές αγορές. Ακόμη σε ειδική συνεδρίαση της επιτροπής των ασφαλιστικών πρακτόρων στην οποία συμμετείχαμε, συζητήθηκαν με τη συμμετοχή αντιπροσωπειών από πολλές χώρες, θέματα και προβλήματα του κλάδου μας και ειδικότερα το πρόβλημα πώλησης μέσω άλλων δικτύων και ειδικότερα του internet, το πρόβλημα της διαφοροποίησης εκπαίδευσης, το θέμα των υπηρεσιών που πρέπει να παρέχουν οι ενώσεις προς τα μέλη τους καθώς και θέματα εθελοντισμού, δημιουργίας ισχυρών δεσμών και Lobbies κλπ. Στο workshop συμμετείχαν 30 μέλη ενώσεων, από 16 χώρες, γεγονός που καταδεικνύει το ενδιαφέρον και τον κοινό προβληματισμό όλων των ευρωπαίων συναδέλφων μας.
Ενημερωθήκαμε ακόμη ότι, στα πλαίσια της ανάδειξης του ρόλου και της σπουδαιότητας του επαγγέλματος του ασφαλιστικού πράκτορα, πρόκειται να λάβει χώρα μια εβδομαδιαία παρουσίαση στους χώρους του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου με την ανάρτηση posters και άλλα event. Όλες οι εθνικές αντιπροσωπείες, κλήθηκαν να καταθέσουν ιδέες για το θέμα, καθώς και να στείλουν υλικό που θα μοιράζεται σε ειδικό περίπτερο του BIPAR.
Στο συνέδριο παρευρέθησαν ως ομιλητές μεταξύ άλλων διακεκριμένα στελέχη οργάνων της Ε.Ε., ο κ. Tomas Kukal (European Commission, DG Internal Market Unit-Legal Officer) καθώς και ο κ. Alastair Evans (Chairman EU Affairs committee CEA) οι οποίοι αναφέρθηκαν στην υλοποίηση της οδηγίας λέγοντας ότι έχει προχωρήσει σημαντικά στις περισσότερες χώρες μέλη, αν και σε ορισμένες υπήρχαν αρκετά προβλήματα και καθυστερήσεις που οφείλονταν κυρίως σε νομοθετικές δομές και μηχανισμούς που κινούνται με πολύ αργούς ρυθμούς. Τόνισαν όμως ότι οι προκλήσεις είναι μπροστά για την ασφαλιστική βιομηχανία και ο στόχος είναι να δημιουργηθεί το πεδίο εκείνο, όπου μέσα από ευρύ φάσμα συνεργασιών με αντίστοιχα όργανα στην Ευρώπη (AMICE, RAB, CRO, CFO FORUM κλπ), θα μπορέσουμε να επιλύσουμε πολλά προβλήματα, αναβαθμίζοντας τον επαγγελματία ασφαλιστικό διαμεσολαβητή και δίνοντας προοπτική στο επάγγελμά μας. Βεβαίως έγιναν και πολλές αναφορές σε επιμέρους θέματα, όπως για παράδειγμα αν τα call centers μπορούν να ασκήσουν διαμεσολάβηση, ή κατά πόσον είναι ευχερής η εργασία σε άλλη χώρα από την χώρα καταγωγής, η αναβάθμιση του πρωτοκόλλου του Λουξεμβούργου, το θέμα αποκάλυψης των προμηθειών (εκτενής αναφορά παρακάτω) καθώς και παρουσίαση μιας agenda με θέματα προτεραιότητας όπως προϋποθέσεις υγιούς ανταγωνισμού, επάρκεια πληροφοριών, σχέδια ασφαλιστικής εξασφάλισης, θέματα διανομής προϊόντος, θέματα διάκρισης και αρκετά ακόμη. Η αίσθηση είναι ότι τα θέματα αυτά αντιμετωπίζονται με τη δέουσα σοβαρότητα και υπάρχει μια συνεχής και σταθερή προσπάθεια για την επίλυσή των προβλημάτων.
Στο συνέδριο συμμετείχαν 29 χώρες με περίπου 90 αντιπροσώπους. Στη σύνοδο αυτή, έγινε δεκτή και η αίτηση εγγραφής της Κύπρου. Μεταξύ των χωρών αυτών η Τουρκία, το Ισραήλ, ο Λίβανος, και η Ελβετία, που αν και δεν ανήκουν στη Ευρωπαϊκή Ένωση, προσπαθούν να πάρουν στοιχεία ικανά να βελτιώσουν τις συνθήκες και τις νομοθετικές δομές και στις δικές τους αγορές.
Στη συνέχεια σας παραθέτουμε μια εκτενέστερη αναφορά στο βασικό θέμα του συνεδρίου του Βερολίνου, που δεν ήταν άλλο από την παρουσίαση και υιοθέτηση των βασικών αρχών διαφάνειας (των αμοιβών-προμηθειών).
Προκειμένου να αποφευχθεί (για όσο το δυνατόν μεγαλύτερο διάστημα) νομοθετική παρέμβαση (σε IMD ή εθνικό επίπεδο) το BIPAR προτείνει να πάρει μέτρα ο κλάδος. Μακροπρόθεσμα, αυτό μπορεί να μην αποτρέψει τελείως την νομοθετική παρέμβαση, αλλά τουλάχιστον η κλαδική δεοντολογία και τα κλαδικά μέτρα θα βοηθήσουν στον καθορισμό της ημερήσιας διάταξης σε πιθανές μελλοντικές νομοθετικές παρεμβάσεις. Αλλιώς η διατήρηση του ελέγχου με κανόνες και περιορισμούς θα είναι πιο δαπανηρή και μπορεί να είναι πιο επαχθής από πρωτοβουλίες οδηγούμενες από τον κλάδο. Οι πρωτοβουλίες οδηγούμενες από τον κλάδο μπορούν να είναι πιο εύκαμπτες και πιο ευπροσάρμοστες στις συνθήκες της αγοράς και στο υπάρχον εθνικό νομοθετικό πλαίσιο. Οι αρμόδιοι εποπτικοί φορείς είναι πρόθυμοι να δώσουν την ευκαιρία στον κλάδο να χειρισθεί τα θέματα που εμπίπτουν στην έκθεση της DG Competition.
Το BIPAR έχει προτείνει να αναπτυχθούν οι «ηθικές αρχές - δεοντολογία της διαφάνειας». Στο Βερολίνο συζητήθηκε και εγκρίθηκε το λεκτικό που ήδη είχε προταθεί. Η πρόταση είναι, οι εθνικοί σύνδεσμοι, τα μέλη του BIPAR, να αναπτύξουν ένα συμβόλαιο που θα αντανακλά λεπτομέρειες των ηθικών αρχών - δεοντολογίας, λαμβάνοντας υπόψη την υπάρχουσα εθνική νομοθεσία, την πολυπλοκότητα του προϊόντος, τις συνθήκες της αγοράς, την ευγενή άμιλλα και όμοιους κανόνες παιχνιδιού. Το BIPAR θα πρόσμενε τον ίδιο η συγκρίσιμο βαθμό διαφάνειας από εναλλακτικές μορφές διανομής, προκειμένου να εξασφαλίσουν όμοιους κανόνες παιχνιδιού (level playing field).
Δημιουργήθηκαν 3 σχέδια ηθικών αρχών – δεοντολογίας τα οποία και υιοθετήθηκαν και αφορούσαν
- Τον ασφαλιστικό κλάδο.
- Την ζωή με στοιχεία επένδυσης
- Την ιδιωτική ασφάλιση
Πριν αναφέρουμε τις προτάσεις που υιοθετήθηκαν θα πρέπει να ληφθούν υπόψη οι παρακάτω σημαντικοί παράγοντες στη διαμόρφωσή τους :
Η τελική τιμή ενός ασφαλιστηρίου συμβολαίου (ασφάλιστρο) διαμορφώνεται από διάφορους παράγοντες – κόστη (ασφάλιστρο κινδύνου, διαχειριστικά έξοδα, φόρους). Η αμοιβή του διαμεσολαβούντα είναι μόνο το ένα. Ο πελάτης-καταναλωτής θα πρέπει να λαμβάνει υπόψη του το τελικό ασφάλιστρο σε σχέση πάντα με την ποιότητα της ασφάλισης και την φύση και την αξία των σχετιζόμενων υπηρεσιών.
Ο κλάδος των διαμεσολαβούντων είναι πολύ ανταγωνιστικός και ο νόμος προστατεύει τον καταναλωτή αποτελεσματικά. Ο ανταγωνισμός και ο κανονισμός αμβλύνει σοβαρά και αποτελεσματικά τις συγκρούσεις συμφερόντων. Εάν υπάρξουν συγκρούσεις συμφερόντων, οι διαμεσολαβούντες θα πρέπει, όπως και σε κάθε οικονομική δραστηριότητα, να τις αναγνωρίζουν και να καταφέρνουν να τις αμβλύνουν ανάλογα με τη φύση της δραστηριότητας – δουλειάς και της σύγκρουσης.
Το BIPAR γνωρίζει ότι η ασφάλιση είναι μια σύνθετη δραστηριότητα με πολλές πλευρές. Οι διαμεσολαβούντες με τις γνώσεις – εμπειρίες τους (know-how) και τις υπηρεσίες τους προσθέτουν πραγματική αξία στην διαδικασία για τον πελάτη και τον ασφαλιστή προς όφελος του πελάτη. Η πολυπλοκότητα του κλάδου θα μπορούσε να δημιουργήσει την αντίληψη ότι δεν υπάρχει διαφάνεια σε κάποιες περιπτώσεις. Προκειμένου να αντιμετωπιστεί αυτό το θέμα και να ενισχυθεί η εμπιστοσύνη, το BIPAR ανέπτυξε τις παρακάτω ηθικές αξίες – δεοντολογία.
Θα πρέπει να αναγνωρισθεί ότι σε αρκετές αγορές οι κανόνες, ο νόμος (κοινός ή ειδικός), οι ατομικές ή κλαδικές πρωτοβουλίες που αντικατοπτρίζουν μερικές ή όλες τις ηθικές αρχές – δεοντολογία, εναρμονισμένες στις συνθήκες της εθνικής αγοράς, υπάρχουν ήδη.
Το BIPAR πιστεύει ότι περαιτέρω κανονισμοί δεν είναι επιθυμητοί. Οι κανονισμοί θα είναι πιο δαπανηροί για την κοινωνία από ότι οι κλαδικές πρωτοβουλίες. Οι κλαδικές πρωτοβουλίες μπορούν να είναι πιο εύκαμπτες, αποδοτικές και ευπροσάρμοστες στις συνθήκες της αγοράς.
Τα κύρια σημεία των «Ηθικών αρχών–Δεοντολογία» των 3 προαναφερομένων σχεδίων που αφορούν τη διαφάνεια στον ασφαλιστικό κλάδο, στα προϊόντα ζωής και στην ιδιωτική ασφάλιση είναι:
1. Οι διαμεσολαβούντες θα πρέπει να εφοδιάζουν τους αγοραστές ασφαλειών με επαρκείς και σαφείς πληροφορίες προκειμένου να παίρνουν αποφάσεις με βάση την αγορά ασφαλιστικών προϊόντων και την φύση των υπηρεσιών τους, τις δυνάμεις του underwriting και τις αντιπροσωπευτικές θεσμικές αρχές σε σχέση με το συμβόλαιο.
2. Οι πελάτες έχουν το δικαίωμα να ζητούν πληροφορίες αναφορικά με οποιαδήποτε αμοιβή έλαβε ο διαμεσολαβούντας ως αποτέλεσμα της τοποθέτησης της ασφάλειας – κινδύνου – και αναφορικά με κάθε άλλη διάσταση του ασφαλίστρου. Το BIPAR προσμένει τον ίδιο βαθμό διαφάνειας από εναλλακτικές μορφές διανομής, προκειμένου να εξασφαλίσουν όμοιους κανόνες παιχνιδιού. Οι διαμεσολαβούντες θα γνωστοποιούν την αμοιβή τους που σχετίζεται με το συμβόλαιο μετά από αίτημα του πελάτη.
3. Το BIPAR θεωρεί ότι η διαφάνεια αναφορικά με το κόστος που σχετίζεται με ασφάλεια ζωής που περιέχει το στοιχείο της επένδυσης (κάνοντας σαφή τη διαφορά μεταξύ του ασφαλίστρου που πληρώνεται και το μέρος του ασφαλίστρου που επενδύεται) είναι επιθυμητή. Τέλος σχετικά με το θέμα των υποκατάστατων προϊόντων και της σχετικής μελέτης από την EC, θέμα το οποίο είναι σε άμεσο ενδιαφέρον των διαμεσολαβούντων, κυρίως λόγω των ρυθμιστικών κανόνων σε σχέση με τα ασφαλιστήρια ζωής με επενδυτικά στοιχεία, το BIPAR υιοθέτησε ορισμένες θέσεις αναφορικά με την αποκάλυψη του προϊόντος. Πιο συγκεκριμένα :
1. Το BIPAR θεωρεί ότι οι αγοραστές ασφαλειών ζωής με στοιχεία επένδυσης πρέπει να εφοδιάζονται με ικανές και σαφείς πληροφορίες ώστε να παίρνουν αποφάσεις σχετικά με την αγορά του προϊόντος με βάση την πληροφόρηση.
2. Για να επιτευχθεί αυτό το BIPAR πιστεύει ότι οι δημιουργοί τέτοιων προϊόντων, πρέπει να εφοδιάζουν το προϊόν με πληροφορίες που να είναι ξεκάθαρες, δίκαιες, επίκαιρες και όχι παραπλανητικές. Κατά το λογικά δυνατόν, οι πληροφορίες πρέπει να παρέχονται τυποποιημένες (in a format) ώστε να διευκολύνεται η σύγκριση των χαρακτηριστικών παρόμοιων προγραμμάτων.
3. Το BIPAR απαιτεί το ίδιο επίπεδο πληροφόρησης από όλους τους δημιουργούς υποκατάστατων επενδυτικών προϊόντων.
4. Ενώ η ακριβής φόρμα και το περιεχόμενο μπορεί να διαφέρουν σύμφωνα με τη φύση των ειδικών προϊόντων, το BIPAR καλεί του «κατασκευαστές» να αναπτύξουν εργαλεία προϊοντικής πληροφόρησης τα οποία να περιλαμβάνουν όπου είναι δυνατόν, πληροφόρηση για τα ακόλουθα :
Βασικά χαρακτηριστικά του προϊόντος που να περιλαμβάνουν τη πιθανή διάρκεια και στοιχεία οποιασδήποτε εγγύησης κεφαλαίου
-Επενδυτικό ρίσκο
-Δείκτες απόδοσης και
-Το συνολικό ποσό από όλα τα κόστη
5. Είναι στην ευθύνη του «κατασκευαστή» να παράσχει τις πληροφορίες στον διαμεσολαβούντα ή αν το προϊόν πουλιέται απευθείας, στον τελικό επενδυτή, με σύντομο και αποτελεσματικό τρόπο. Είναι ευθύνη του διαμεσολαβούντα να μεταβιβάσει τις πληροφορίες στον τελικό επενδυτή.
6. Τέλος, ο «κατασκευαστής» του προϊόντος είναι επίσης υπεύθυνος να καταστήσει διαθέσιμες σχετικές μετά-συμβατικές πληροφορίες.
Πολλές ακόμη σχετικές πληροφορίες είναι διαθέσιμες και στη γνωστή μας ηλεκτρονική διεύθυνση του BIPAR.
Θέτουμε στη διάθεση της Ένωσης και το σχετικό έντυπο υλικό που παραλάβαμε από το desk του συνεδρίου.
Ευχαριστούμε την Ένωση Επαγγελματιών Ασφαλιστών Ελλάδος και το Διοικητικό της Συμβούλιο, οι οποίοι χρηματοδοτώντας μεγάλο μέρος των εξόδων του ταξιδιού, μας έδωσαν τη δυνατότητα να παραβρεθούμε σε ένα σημαντικό συνέδριο του κλάδου μας, αποκομίζοντας εμπειρία και γνώση που συμβάλλουν στην καλύτερη και ποιοτικότερη αντίληψη και εκτέλεση των καθηκόντων μας.
Συναδελφικά,
Δήμητρα-Ιωάννα Λύχρου
Γ. Γραμματέας ΕΕΑΕ
Χάρης Αλεξόπουλος
Αντιπρόεδρος ΕΕΑΕ
